Terimler Sözlüğü

**DİZİ:** Alan etkili büyü çemberleridir. Dizi'nin içine giren herkes, Dizi'yle ilişkili büyünün/büyülerin etkisi altına girer.


**YÜKSELİŞ:** Tipik xianxia hikâyelerinde tanrılar doğal yollarla oluşur ve ilahi doğarlar. Ölümsüzler tanrılığa erişemez ancak uzun bir ömre sahip olabilirler. Ancak, Cennet Yetkilisinin Kutsaması'nda hem tanrılar hem de ölümsüzler ölümlü doğmuş, derinlemesine gelişim yapmış veya büyük işler başarmış ve Cennetsel Musibet'i aşarak tanrılığa ulaşmışlardır. Bedenleri ölümlü formun sıkıntılarından arınır ve maddesel dünyadan uzaklaşır.


**UĞURLU BULUTLAR:** İyi talihin ve ilahiliğin bir işareti olan uğurlu bulutlar, mitolojide tanrılar ve ölümsüzler için sıkça bir ulaşım yöntemi olarak da görülür. Bu fikir, bulutların gökyüzü/cennet ile olan bariz ilişkisinden ve ayrıca yun (云/ “bulut”) ile yun (运/ “şans”) kelimelerinin benzer seslerinden kaynaklanır.


**SELAM VERMEK (EĞİLMEK):** Selam vermek, birçok Asya ülkesinde sosyal bir adettir. Çin kültüründe, eğilmenin derinliği ve eşlik eden el hareketleriyle birbirinden ayrılan birkaç türü bulunur. Daha derin bir eğilme daha fazla saygı gösterir ve yüksek sosyal statüye sahip olanlar, düşük statüdeki kişilerden her zaman daha derin bir eğilme bekler. Secde etmek (ilgili sözlük girdisine bakınız) en saygılı eğilme seviyesidir. “Eğilerek ayrılmak”, birinin huzurundan ayrılırken eğilme pozisyonunu korumak anlamına gelir.


**BUDAOWENG:** Bir budaoweng (不倒翁/ “sallanan yaşlı adam”), devrildiğinde dik konumuna geri dönmesini sağlayan ağırlıklı, oval bir oyuncak bebektir.


**ÇİN TAKVİMİ:** Çin takvimi, yılları belirtmek için sayılar yerine Tian Gan Di Zhi (Göksel Gövdeler, Dünyevi Dallar) sistemini kullanır. On göksel gövde (orijinal anlamları kaybolmuş) ve on iki dünyevi dal (zodyak ile ilişkilendirilir) bulunur; her biri yazılı bir karakterle temsil edilir. Her gövde ve dal, ya yin ya da yang ile ve element özelliklerinden biriyle ilişkilidir: ahşap, toprak, ateş, metal ve su. Gövdeler ve dallar döngüsel desenlerde birleşerek her zaman biriminin belirli özelliklerle ilişkilendirildiği bir takvim oluşturur.

Bir karakter doğum tarihi/saati (生辰八字/ “doğum tarihi/saatinin sekiz karakteri”) hakkında soru sorduğunda tam olarak bunu sorar. Gövde/dal karakterlerini ve element ilişkilerini analiz etmek, kehanet, falcılık, çöpçatanlık ve hatta iş anlaşmalarında temel bilgi olarak kabul edilirdi.


**Renkler:**

**BEYAZ:** Ölüm, yas, saflık. Hem merhum hem de yas tutanlar için cenazelerde kullanılır.

**SİYAH:** Cennetleri ve Dao'yu temsil eder.

**KIRMIZI:** Mutluluk, iyi şans. Düğünlerde kullanılır.

**SARI/ALTIN:** Zenginlik ve refahı simgeler ve genellikle İmparator'a ayrılmıştır.

**MAVİ/YEŞİL (TURKUAZ):** Sağlık, refah ve uyumu temsil eder.

**MOR:** İlahilik ve ölümsüzlük; genellikle Soylu Sınıfı ile ilişkilendirilir.


**KONFÜÇYÜSÇÜLÜK:** Konfüçyüsçülük, Konfüçyüs'ün öğretilerine dayanan bir felsefedir. Çin kültürünün tüm yönleri üzerindeki etkisi ölçülemezdir. Konfüçyüs, yaşlılara ve aileye saygıya büyük önem vermiştir; bu kavram genel olarak xiao (孝 / “evlatlık saygısı”) olarak bilinir. Aile yapısı, bir öğrencinin öğretmene veya bir ülkenin insanlarının yöneticilerine karşı saygısı gibi benzer davranışları teşvik etmek için başka bağlamlarda da kullanılır.


**KAN ÖKSÜRME/TÜKÜRME:** Bir karakterin hasta, yaralı veya üzgün olduğunu göstermenin bir yoludur. Tepkinin fiziksel doğasına rağmen, bu durum bir karakterin mutlaka yaralandığı anlamına gelmez; vücutları sadece çok güçlü bir duyguya tepki veriyor olabilir.

(Ayrıca bkz. Yedi Delik/Qiqiao.)


**GELİŞİMCİLER/GELİŞİM:** Gelişimciler, evrenin iradesini anlamaya çalışırken kişisel güç kazanmayı ve ömürlerini uzatmayı hedefleyen ruhaniyet ve dövüş sanatları uygulayıcılarıdır. Gelişim, "aşamalarla" işaretlenmiş uzun bir süreçtir. Geleneksel olarak dokuz aşama vardır, ancak bu kurguda genellikle basitleştirilir. Her aşamanın kesin tanımları ortama bağlı olsa da, bazı yaygın aşamalar aşağıda belirtilmiştir.

◇ Qi Yoğunlaştırma/Qi Arıtma (凝气/练气)

◇ Temel Atma (筑基)

◇ Öz Oluşumu/Altın Öz (结丹/金丹)

◇ Yeni Doğan Ruh (元婴)

◇ Tanrı Dönüşümü (化神)

◇ Büyük Yükseliş (大乘)

◇ Cennetsel Musibet (渡劫)


**GELİŞİM KILAVUZU:** Gelişim kılavuzları ve sutra'lar, xianxia/wuxia romanlarında yaygın olay örgüsü araçlarıdır. Gizli veya ileri düzey bir eğitim tekniği hakkında ayrıntılı talimatlar sunar ve gelişim seviyelerini ilerletmek isteyenler tarafından aranır.


**PARA BİRİMİ:** Çoğu hanedan dönemindeki para birimi sistemi, gümüş ve altın sikkelerin değiş tokuşuna dayanıyordu. Ağırlık da para birimlerinin değerini ölçmek için kullanılırdı. Örneğin, bir şeyin fiyatının "bir liang gümüş" olarak belirtilmesi gibi.


**DAOİZM:** Daoizm, “yol” olarak bilinen Dao (道) felsefesidir. Dao'yu takip etmek, evrenin doğal düzeniyle uyum içine girmeyi içerir; bu da kişiyi dış zararlardan güvende olan ve kasıtlı bir eylem olmaksızın dünyayı etkileyebilen “gerçek bir insan” yapar. Gelişim, Daoist inançlara dayanan bir kavramdır.


**İBLİSLER:** Son derece güçlü ve doğuştan doğaüstü varlıkların bir ırkıdır. Neredeyse her zaman kötülükle hizalanmışlardır.


**MÜRİTLER:** Gelişim tarikatı üyeleri müritler olarak bilinir. Müritler tarikat arazisinde yaşar ve beceri ile kıdem temelinde katı bir hiyerarşiye sahiptir. Çekirdek, İç ve Dış sıralamalara ayrılırlar; Çekirdek en yüksek seviyedir. Daha yüksek rütbeli müritler daha iyi konaklama ve diğer kaynaklara sahip olurlar.

Bir tarikata resmen mürit veya öğrenci olarak katıldığında, tarikat mürit için yeni bir aile gibi olur: öğretmenler ebeveyn, akranlar ise kardeş gibidir. Bu nedenle, bir tarikatı ihanet etmek veya terk etmek, Konfüçyüs'ün evlatlık saygısı değerlerine karşı derin bir ihlal olarak kabul edilir. Dövüş sanatları için kullanılan birçok unvan ve hitap şeklinin kökeni de budur.


**EJDERHA:** Hava durumu üzerinde güç kullanan büyük kimera canavarlarıdır. Çin ejderhaları, Batılı benzerlerinden farklı olarak genellikle iyi niyetlidir, kutsamalar bahşeder ve şans verirler. Cennetler, İmparator ve yang enerjisi ile ilişkilendirilirler.


**SEKİZ TRİGRAM HARİTASI:** Bagua veya pakua olarak da bilinen sekiz trigram haritası, beş element de dahil olmak üzere gerçekliğin temellerini temsil eden Daoist bir diyagramdır. Genellikle merkezde, zıt güçler arasındaki mükemmel dengeyi temsil eden bir yin ve yang sembolü bulunur.


**GİRİŞ KİTALARI:** Bir binanın kapısının dışına asılan yazılı şiir dizeleridir. Kapının yanlarındaki iki şiir dizesi, kuruluşun anlamını/temasını ifade eder veya iyi şans dileğidir. Üstteki yatay dize, kıtaların özetini veya konusunu oluşturur.


**YÜZ:** Mianzi (面子), genellikle “yüz” olarak çevrilen, Çin toplumunda önemli bir kavramdır. Bir kişinin itibarı için bir metafor olup, daha ileri tanımlayıcı metaforlara genişletilebilir. Örneğin, “yüzü olmak” iyi bir itibara sahip olmayı, “yüz kaybetmek” ise itibarının zarar görmesini ifade eder. Bu arada, “yüz vermek” başkasının itibarını artırmasına yardımcı olmak için ona saygı göstermek anlamına gelirken, “yüz istememek” bir kişinin o kadar kötü/utanmazca davrandığını ve itibarını hiç umursamadığını ima eder. “İnce yüz” kolayca utanan veya algılanan küçümsemelere karşı kırılgan olan birini ifade eder. Tersine, “kalın yüz” kolayca utanmayan ve hakaretlere karşı bağışık olan birini ifade eder.


**FENG SHUI:** Kelimenin tam anlamıyla rüzgar-su anlamına gelir. Doğal çevrenin ve insan yapımı yapıların düzenlenmesinde Qi akışını yönettiğine inanılan doğal yasaları ifade eder. Olumlu feng shui ve iyi Qi akışı, günlük yaşama ve gelişim pratiğine çeşitli faydalı etkiler sağlarken, olumsuz feng shui ve kötü Qi akışı için bunun tam tersi geçerlidir.


**BEŞ ELEMENT:** Wuxing (五行 / “Beş Faz”) olarak da bilinir. Batı'nın element büyüsü kavramlarından ziyade, Çin fazları daha çok şeyler arasındaki etkileşimleri ve ilişkileri tanımlamak için kullanılır. Fazlar hem birbirini doğurabilir hem de yenebilir.

◇ Ahşap (木/ mu)

◇ Ateş (火/ huo)

◇ Toprak (土/ tu)

◇ Metal (金/ jin)

◇ Su (水/ shui)


**Çiçekler:**

**LOTUS:** Budizm ile ilişkilidir. Büyüdüğü çamurlu sulardan lekesiz yükselir ve bu nedenle kalbin ve zihnin nihai saflığını simgeler.

**ÇAM (AĞACI):** Sonsuz duygu / ebedi sevginin bir sembolüdür.

**ERİK (ÇİÇEKLİ AĞAÇ):** Kışın derinliklerinde çiçek açtığı için dayanıklılığın bir sembolüdür. Erik çiçeği aynı zamanda ideal Konfüçyüs beyefendisinin dört çiçeğinden biridir.

**SÖĞÜT (AĞACI):** Kalıcı sevgi ve dostluğun bir sembolüdür. Aynı zamanda veda sembolüdür ve “birini kalmaya teşvik etmek” anlamına gelebilir. “Söğütlerin altında buluşmak” bir randevuyu çağrıştırabilir.


**CENAZELER:** Daoist veya Budist cenazeleri genellikle kırk dokuz gün sürer. Ölülerin ruhlarının ölümlerinden sonraki altıncı gecede eve döndüğüne dair yaygın bir inanış vardır. Ruh geri döndüğünde ne yapılacağına dair bölgeye göre farklı ritüeller olsa da, genellikle hepsi ruhu kaybolmadan aile evine güvenle geri yönlendirmeyi amaçlar; bu ritüeller genellikle “Yedinci Günde Ruhu Çağırmak” genel terimiyle anılır.

Cenaze töreni sırasında, yas tutanlar merhuma yiyecek, tütsü ve joss kâğıdı sunabilirler. Ölmüş ataların kendilerine sunu yapacak baba soyundan gelen torunları yoksa, ahirette aç kalabilir ve aç hayaletlere dönüşebilirler. Bütün bir aileyi yok etmek, sadece yaşayanlar için değil, daha fazlası için bir cezadır.

Cenazeden sonra tabut çivilenir ve bedeni kötü ruhlardan korumak için kâğıt tılsımlarla mühürlenir. Merhum, nihai istirahatgâhına bir alayla taşınır, genellikle kötü ruhları korkutmak için yüksek sesli müzik eşliğinde. Mezarlıklar genellikle yamaçlarda bulunur; bir mezarın konumu ne kadar yüksekse, feng shui'si o kadar iyidir. Geleneksel yas rengi beyazdır.

HAYALET: Hayaletler (鬼), ölmüş duyarlı varlıkların huzursuz ruhlarıdır. Yin enerjisi yayar ve yang enerjisine açlık duyarlar. Çeşitli türleri vardır: Kötü niyetli veya yardımsever olabilirler, eski kişiliklerini koruyabilir veya tamamen bilinçsiz olabilirler. Yaşayan dünyayla bir amaca ulaşmak için aktif olarak etkileşime geçmeye çalışabilecekleri gibi, eski yaşamlarından geriye kalan bir gölgeden ibaret de olabilirler.

Su hayaletleri, hayaletlerin önemli bir alt türüdür. Bunlar, boğularak ölmüş insanların ruhlarıdır; öldükleri yere musallat olur, şüphelenmeyen kurbanları su altına çekerek bedenlerini ele geçirmeye, kimliklerini çalmaya ve yaşayanların dünyasında yerlerini almaya çalışırlar. Kurban da kendi başına bir su hayaleti haline gelir ve yeni kurbanlar avlayarak bu süreci tekrarlar. Bu sürece 替身/tishen (kelimenin tam anlamıyla 'ikame') denir. Heaven Official’s Blessing'de, su hayaletlerinin davranışları ile Gemi Batıran Kara Su'nun doğuşu ve eylemleri arasında belirgin bir hikaye paralelliği bulunur.


GUQIN: Parmaklarla telleri çekilerek çalınan yedi telli bir zitherdir. Bazen qin olarak da adlandırılır. Oldukça büyük olup, çalınırken düz bir yüzeye veya kucağa yatırılması gerekir.


GU BÜYÜCÜLÜĞÜ: Gu (蛊/ “zehir”) kavramı wuxia ve xianxia hikayelerinde sıkça geçer. Daha gerçekçi kurgularda, zehirli böceklerden ve yaratıklardan elde edilen zehirlerin hazırlanması anlamına gelebilir. Yılanlar, kurbağalar ve böcekler gibi varlıklar genellikle gu fikriyle ilişkilendirilse de, canavarlar, iblisler ve hayaletler için de kullanılabilir. Gu zehrinin etkileri büyüleme ve manipülasyondur. 'Gu tarafından etkilenmek' ifadesi, modern Çincede 'aklını kaybetmek/yoldan çıkmak' anlamına gelen yaygın bir deyim haline gelmiştir.


EL HAREKETLERİ: Baoquan (抱拳/ “yumruk tutmak”), kapalı sağ yumruğun açık sol avuç içine yerleştirildiği bir dövüş sanatları selamıdır. Gongshou (拱手/ “kemerli el”) ise dövüş sanatçılarına özgü olmayan, daha genel bir selamdır; bu selamda açık sol avuç kapalı sağ yumruğun üzerine örtülür. Bu selamların her ikisinin de yönü kadınlar için tersine çevrilir. Cenazelerde, her iki selamda da kapalı el değişir; erkekler sol yumruklarını, kadınlar ise sağ yumruklarını kullanır.


EL MÜHÜRLERİ: Gelişimcilerin büyü yapmak veya meditasyon sırasında kullandıkları çeşitli el ve parmak hareketlerini ifade eder. Bir gelişimci, kılıcını bir el mührü aracılığıyla uzaktan kontrol edebilir.


CENNETSEL MAĞARALAR VE KUTSANMIŞ TOPRAKLAR: Daoizm'deki kutsal alanlar bütününe verilen addır. On büyük mağara, otuz altı küçük mağara ve yetmiş iki kutsanmış toprak olduğu söylenir. Mükemmel feng shui'ye sahip bu yerler, yaşamla dolup taşar ve ruhsal enerji/qi açısından zengindir. Bu alanlar, ölümsüzlüğe veya cennetsel yükselişe ulaşmayı hedefleyen gelişimciler için ideal eğitim noktalarıdır.


CENNETSEL ALEM: Aydınlanmış varlıkların oluşturduğu bir imparatorluk sarayıdır. Kimileri idari görevler üstlenirken, kimileri de göksel ve ölümlü alemin aşk, evlilik, bir toprak parçası gibi belirli yönlerini gözetir ve korur. Ayrıca dünyayı dolaşıp ölümlülere yardım eden veya dağların derinliklerinde münzevi hayatı süren kaygısız ölümsüzler de bulunur.


CENNETSEL MUSİBET: Bir Daoist gelişimcinin cennetlere yükselmeden önce, Cennetsel Musibet olarak bilinen bir sınavdan geçmesi şarttır. Cennetlerin daha geleneksel dokuz seviyeli bir yapıyla tasvir edildiği hikayelerde, tanrıların kendileri bile seviye atlamak istiyorlarsa bu musibetlere katlanmak ve onları aşmak zorundadır. Bu sınavların doğası çeşitlilik gösterse de, en yaygın biçimi güçlü bir yıldırım fırtınasında yol bulmayı içerir. Başarısızlık, elde edilen ilahi aşamayı ve gelişimi kaybetmek demektir.


HUALIAN: Hua Cheng ve Xie Lian arasındaki ilişkinin kısaltılmış adıdır.


ÖLÜMSÜZLER VE ÖLÜMSÜZLÜK: Ölümsüzler, gelişim yoluyla ölümlülüğü aşmış varlıklardır. Uzun ömürlere sahip olup, hastalıklara ve yaşlanmaya karşı bağışıktırlar; ayrıca çeşitli büyülü güçlere sahiptirler. Bir ölümsüz, Cennetsel Musibet'i başarıyla geçerse tanrılığa yükselebilir. Ölümsüzlerin kesin yaşam süresi hikayeden hikayeye farklılık gösterir; bazı kurgularda yalnızca üç veya dört yüz yıl yaşadıkları belirtilir.


ÖLÜMSÜZ BAĞLAYICI İPLER: Bir ölümsüzün veya tanrının gücüne dayanacak şekilde büyülü hale getirilmiş ipler, ağlar ve diğer kısıtlayıcı araçlardır. Yalnızca yüksek güçlü ruhsal eşyalar veya silahlarla kesilebilirler ve genellikle bunlara yakalananların yeteneklerini kısıtlarlar.


TÜTSÜ SÜRESİ: Antik Çin'de zamanı ölçmenin yaygın bir yoludur; tek bir tütsü çubuğunun yanması için geçen süreyi ifade eder. Standartlaştırılmış tütsü çubukları, yarım saat, bir saat, bir gün gibi belirli zaman ölçümleri için üretilmiş ve ayarlanmıştır. Bunlar, tüm sosyal sınıflardan insanlar tarafından kullanılabilirdi. Heaven Official’s Blessing'de, atıfta bulunulan tütsü çubukları, bir tapınakta dua ederken sunulan küçük çubuklardır; bu nedenle 'bir tütsü süresi' yaklaşık otuz dakikaya karşılık gelir.


İNEDİA: Bir ölümsüzün, Daoist oruç ilkelerine dayalı daha saf enerji biçimleriyle kendini besleyerek, ölümlü yiyecek veya uykuya ihtiyaç duymadan hayatta kalmasını sağlayan yaygın bir yetenektir. Kurguya bağlı olarak, inedia'ya ulaşmış ölümsüzler ölümlü yiyeceklere tahammül edemeyebilir veya dilediklerinde yemek yemeyi tercih edebilirler.


YEŞİM: Yeşim, Çin'de kültürel ve ruhsal açıdan önemli bir mineraldir. Dayanıklılığı, güzelliği ve hem dekoratif hem de işlevsel parçalar yapmak için kolayca işlenebilmesi sayesinde antik çağlardan beri geniş çapta sevilmiştir. Bu kelime Batılıların aklına yeşil yeşimi (jadeit minerali) getirse de, Çin metinlerinde genellikle beyaz yeşimden (nefrit minerali) bahsedilir. Bir kişinin cildi 'yeşim rengi' olarak tanımlandığında atıfta bulunulan renk de budur. Yeşimin diğer renkleri genellikle metinde ayrıca belirtilir.


YEŞİM İMPARATOR: Daoist kozmolojisinde, Yeşim İmparator (玉皇大帝) cennetin imparatoru, cennetsel sarayın başı ve cennetsel alemdeki en yüksek rütbeli tanrılardan biridir; yalnızca üç ilkel yayılımdan sonra gelir. Biri 'Aman Tanrım' veya 'Ey Cennetler' dediğinde, genellikle Yeşim İmparator'a atıfta bulunur. Heaven Official’s Blessing'de, Jun Wu'nun rolü Yeşim İmparator'unkinin yerini almıştır.


JOSS KAĞIDI: Hayalet kağıdı olarak da bilinen joss kağıdı, ölenlere adak sunmak amacıyla kullanılan bir tür kağıt el işidir. Kağıt çeşitli şekillerde katlanabilir ve adak olarak yakılır; bu sayede ölen kişinin, kağıdın temsil ettiği hediyeyi ölüler aleminde kullanabileceğine inanılır. Yaygın adaklar arasında kağıt para, evler, giysiler, tuvalet malzemeleri ve ölen kişinin hizmetkarları olarak görev yapacak bebekler yer alır.


SECDE ETMEK: Kowtow (叩头/ “kafa vurmak”), kişinin diz çöküp alnının yere değeceği kadar alçaldığı bir secde eylemidir. Derin saygı ve hürmet göstergesi olmasının yanı sıra, yalvarmak, rica etmek veya samimiyet göstermek için de kullanılabilir.


MERİDYENLER: Qi'nin vücutta seyahat ettiği, büyülü bir kan dolaşımı gibi işlev gören yollardır. Qi dolaşımını yönlendirmeye, manipüle etmeye veya durdurmaya odaklanan tıbbi ve dövüş teknikleri, vücuttaki belirli akupunktur noktaları olarak bilinen meridyenleri hedef alır. Qi'yi manipüle edebilen veya bloke edebilen teknikler, qi bloğu kaldırılana kadar bir gelişimcinin büyülü teknikleri kullanmasını engeller.


ORTA SONBAHAR FESTİVALİ: Zhongqiu Jie (中秋節) veya Orta Sonbahar Festivali, Ay Takvimi'nin sekizinci ayının on beşinci gününe denk gelir. Batı Takvimi'ne göre genellikle Eylül-Ekim ayları civarına rastlar. Bu festival, ailevi ve diğer türden buluşmalarla yoğun bir şekilde ilişkilendirilir. Paylaşılması amaçlandığı için 'buluşma kekleri' olarak da bilinen ay kekleri, bu festivalle özdeşleşmiş popüler bir yiyecektir. Shangyuan Festivali gibi, Orta Sonbahar Festivali de cennetlere tapınmak amacıyla fenerlerin yakılmasını içerir. Ayrıca genellikle flört ve çöpçatanlıkla da ilişkilendirilir.


SAYILAR

İKİ: İki (二/ “er”) iyi bir sayı olarak kabul edilir ve 'iyi şeyler çiftler halinde gelir' şeklindeki yaygın deyimde kendine yer bulur. Ekstra etki yaratmak için karakterleri çiftler halinde tekrarlamak yaygın bir uygulamadır.

ÜÇ: Üç (三/ “san”) kelimesi, sheng (生/ “yaşam”) ve aynı zamanda san (散/ “ayrılık”) kelimelerine benzer sesler taşır.

DÖRT: Dört (四/ “si”) kelimesi, si (死/ “ölüm”) kelimesine benzer sesler taşır. Çok uğursuz bir sayıdır.

YEDİ: Yedi (七/ “qi”) kelimesi, qi (齊/ “birlikte”) kelimesine benzer sesler taşıdığı için aşkla ilgili konularda uğurlu bir sayı olarak kabul edilir. Ancak aynı zamanda qi (欺/ “aldatma”) kelimesine de benzer.

SEKİZ: Sekiz (八/ “ba”) kelimesi, fa (發/ “refah”) kelimesine benzer sesler taşıdığı için çok uğurlu bir sayı olarak kabul edilir.

DOKUZ: Dokuz (九/ “jiu”), İmparator ve Cennet ile ilgili konularla ilişkilendirilir ve bu nedenle uğurlu bir sayı olarak kabul edilir.

MXTX'in eserlerinde, aşk karakterleri etrafında ince sayısal temalar işlenir. İkinci kitabı Grandmaster of Demonic Cultivation'da, Lan Wangji'ye Wei Wuxian tarafından sık sık Lan-er-gege ('ikinci kardeş Lan') lakabı takılır. Üçüncü kitabı Heaven Official’s Blessing'de ise Hua Cheng, ailesinin üçüncü oğludur ve Xie Lian ona nasıl hitap edeceğini sorduğunda San Lang ('üçüncü genç') adını kullanır.


ANKA KUŞU: Fenghuang (凤凰/ “anka kuşu”), efsanevi, melez bir kuştur; yalnızca barış zamanlarında ortaya çıktığı ve bir hükümdar yozlaştığında kaçtığı söylenir. Dişilik, İmparatoriçe ve mutlu evliliklerle güçlü bir şekilde ilişkilendirilir.


HAPLAR VE İKSİRLER: Yaraları iyileştirebilen, gelişimi artırabilen, ömrü uzatabilen ve benzeri etkilere sahip büyülü ilaçlardır. Çin kültüründe bu tür ilaçlar genellikle hap formunda sunulur. Bu haplar özel fırınlarda üretilir.


VEBALAR VE HASTALIKLAR: Antik Çin'de vebalar ve pandemiler, iblislerin veya diğer kötü yaratıkların işi olarak görülür; insanlığın kötü eylemleri için cennetlerden gelen karmik bir ceza olduğuna inanılırdı. Tanrıların doğru ve masum olanları hastalıktan koruyacağına, kitlesel tövbenin ise bir vebayı kalıcı olarak 'iyileştirmenin' veya kovmanın tek yolu olduğuna inanılırdı. Tanrılar verilen cezanın yeterli olduğuna karar verdiklerinde, yeryüzüne iner ve vebaya neden olan iblisleri kovarlardı. Bu bakış açısı, İnsan Yüzü Hastalığı'nın evren içinde Xianle Krallığı'nın ahlakına ve Xie Lian'a hem bir lider hem de bir tanrı olarak karşı bir leke olarak görülmesinin nedenidir. Vebanın yalnızca Xianle'yi etkilemesi, cennetleri kızdırdıklarının 'kanıtı' sayılırken, Xie Lian'ın kendi gücüyle onu iyileştirememesi de cennetin kutsamasına sahip olmadığının ve gerçek bir tanrı olmadığının 'kanıtı' olarak yorumlanır.

**ÖZ RUH:** Fiziksel varoluşun ötesindeki öz. Beden ölse de ruh karmik çarka girer; ancak kişiyi eşsiz kılan ruh ebedidir.

***

**DİNİ İKONOGRAFİ VE MAĞARALAR:** Mağara ağlarında dini ikonografi bulmak pek de alışılmadık bir durum değildir; zira mağaralar, Daoist veya Budist inançlara mensup kişiler için uzun süredir inzivaya çekilip meditasyon yaptıkları yerler olarak kullanılmıştır. Bezeklik Bin Buda Mağaraları ve Tianlongshan Mağaraları, yüzlerce dini duvar resmi ve binden fazla ilahi heykel barındıran bu uygulamanın uç örnekleridir.

***

**ADIM SEDYESİ:** (步輦) "Sedye", tekerleksiz bir taşıt türüdür. Tahtırevanlar ve sedan sandalyeler de insan gücüyle taşınan araçlar kategorisine girer, ancak genellikle kapalı kabinleri bulunur. Adım sedyesi ise üzerinde bir oturak/taht bulunan, açık hava bir platformdur; mahremiyet sağlamak için genellikle asılı ipek perdelerden oluşan bir tentesi vardır. Adım sedyeleri genellikle yüksek statüdeki kişilere ayrılmıştır.

***

**Qİ:** Qi (气), tüm canlılardaki enerjidir. Hem doğru Qi hem de kötü veya zehirli Qi mevcuttur.

Gelişimciler, Qi'yi doğal dünyadan emerek ve kendi içlerinde arıtarak gelişim temellerini iyileştirmeye çalışırlar. Gelişim temeli, bir gelişimcinin sahip olduğu veya sahip olabileceği Qi miktarını ifade eder. Xianxia'da mağaralar, dağlar veya yemyeşil vahşi yaşama sahip diğer gözlerden uzak yerler gibi doğal konumlar genellikle Qi açısından zengindir ve buralarda pratik yapmak, bir gelişimcinin gelişiminde hızlı ilerleme kaydetmesini sağlayabilir.

Gelişimciler ve diğer Qi manipülatörleri, yaşam güçlerini çeşitli şekillerde kullanabilirler; örneğin, nesnelere Qi aşılayarak onları ölümcül silahlara dönüştürebilir veya güçlü hasar vermek için enerji patlamaları gönderebilirler. Gelişimciler ayrıca duyularını normal insan seviyelerinin ötesine taşırlar. Örneğin, çevrelerindeki bir bölgedeki her şeyin tam farkındalığını kazanmak veya potansiyel tehlikeyi hissetmek için ruhsal duyularını yayabilirler.

***

**Qİ DOLAŞIMI:** Vücuttaki Qi'nin metabolik döngüsü; Qi, dantian'dan meridyenlere akar ve geri döner. Bu döngü Qi'yi arıtır ve saflaştırır, iyi bir dolaşım gelişim için hayati öneme sahiptir. Xianxia'da Qi, fiziksel temas yoluyla bir kişiden diğerine aktarılabilir ve verici bu sanatta eğitimliyse yaralı birini iyileştirebilir.

***

**QİANKUN:** Qiankun, "evren" olarak çevrilebilir. Qiankun keseleri (乾坤袋) veya Qiankun kollukları (乾坤袖), içleri dışlarından daha büyük olan kaplardır; bir kişinin normalde taşıyamayacağı yükleri kolayca taşımak için kullanılırlar. Qiankun eşyaları fantezi kurgularında yaygındır.

***

**KADERİN KIRMIZI İPİ:** Birçok Doğu Asya kültüründeki, kaderlerinde sevgili olmak yazılı iki kişiyi görünmez bir kırmızı ipin bağladığı mitine atıfta bulunur. Bu ip, her sevgilinin parmağına (genellikle orta veya serçe parmağına) bağlıdır.

***

**TARİKAT:** Bir gelişim tarikatı, belirli bir gelişim veya dövüş sanatları yöntemini uygulamaya adanmış bireylerin oluşturduğu bir organizasyondur. Bir tarikatın kendine özgü bir tarzı olabilir. Tarikatlar, kıdemli tarikat üyeleri tarafından desteklenen tek bir lider tarafından yönetilir. Kan bağıyla akraba olmaları zorunlu değildir.

***

**YEDİ DELİK / QİQİAO:** (七窍) Yüzdeki yedi delik: iki göz, iki burun deliği, ağız ve iki kulak. Hayati organların temel Qi'sinin yedi deliğe bağlı olduğu söylenir ve hayati organlardaki hastalıklar buralarda semptomlara neden olabilir. Hasta veya ciddi şekilde yaralı kişiler "yedi delikten kanıyor" olabilir.

***

**ŞANGYUAN:** Shangyuan Jie (上元節) veya Fener Festivali, Ay Yeni Yılı'nın on beşinci ve son gününü (genellikle Güneş Takvimi'nde Şubat ayına denk gelir) işaret eder. Bu, fenerler asarak, bilmeceler çözerek ve Ejderha Dansları yaparak göksel cennetleri ibadet ve kutlama günüdür. Yuanxiao ve tangyuan olarak bilinen yapışkan pirinç topu tatlıları bu festivalin önemli unsurlarıdır; öyle ki festivalin alternatif adı Yuanxiao Jie (元宵節) olmuştur.

***

**TAPINAKLAR:** Tapınaklar, bir bireyin bir tanrıya, ruha veya ataya dua edebileceği veya adaklar sunabileceği yerlerdir. İçlerinde bir heykel, bir tablo veya duvar resmi, bir yadigar veya atalara adanmış bir tapınak durumunda bir anıt tablet gibi odaklanılacak bir ibadet nesnesi bulunur. Terim ayrıca küçük yol kenarı tapınaklarını veya vefat etmiş aile üyeleri veya sevdikleri için bir şömine rafında tutulan kişisel tapınakları da ifade eder. Tütsü, yiyecek ve para gibi adaklar, saygı göstergesi olarak bir tapınakta bırakılabilir.

***

**RUH SANCAĞI:** Ruhları yönlendirmek amacıyla kullanılan bir sancak veya bayrak. Bir yeri işaretlemek için bir binadan veya ağaçtan asılabilir ya da bir asa üzerinde taşınabilir.

***

**DEVLET ÖĞRETMENİ:** Devlet öğretmenleri veya guoshi, önemli dini görevleri de olan yüksek rütbeli devlet görevlileridir. İmparatorun altında devletin dini liderleri olarak hizmet ederler ve imparator ile doğrudan varislerinin özel öğretmenleri, din adamları ve sırdaşları olarak görev yaparlar.

***

**KILIÇLAR:** Bir gelişimcinin kılıcı, gelişim pratiğinin önemli bir parçasıdır. Çoğu durumda, kılıçlar sahiplerine ruhsal olarak bağlıdır ve onlara ustaları veya bir aile üyesi tarafından verilmiş veya bir ritüel aracılığıyla elde edilmiş olabilir. Kurgudaki gelişimciler, kılıçlarını havada uçarken bıçağın düz kısmına basarak ulaşım aracı olarak kullanabilirler. Yetenekli gelişimciler kılıçlarını ellerine uçurabilir, kılıca tek başına savaşmasını emredebilir veya bıçağın kenarından enerji saldırıları yapabilirler.

***

**KILIÇ PARILTISI:** Jianguang (剑光/ "kılıç ışığı"), bir kılıcın kenarından yayılan bir enerji saldırısıdır.

***

**YEMİNLİ KARDEŞLER/AİLELER:** Çin'de yeminli kardeşlik, iki veya daha fazla kan bağı olmayan birey arasında yapılan bağlayıcı bir sosyal anlaşmayı ifade eder. Böyle bir anlaşma sosyal, politik ve/veya kişisel nedenlerle yapılabilir. En çok erkekler arasında yaygın olsa da, kadınlar arasında veya farklı cinsiyetten insanlar arasında da görülürdü.

Katılımcılar, birbirlerinin aile üyelerine kendi aileleri gibi davranır ve onlara geniş bir ailenin yapacağı şekilde yardım ederler: karşılıklı destek ve yardım sağlama, politik ittifaklarda destek vb. Yeminli kardeşler birbirlerine erkek veya kız kardeş olarak hitap ederler, ancak bu, kan kardeşliği veya evlat edinme gibi ailevi ilişkilerle karıştırılmamalıdır. Çin medyasında, özellikle danmei'de, sansüre maruz kalabilecek romantik ilişkileri ima etmek için bazen kullanılır.

***

**TILSIMLAR:** Üzerine genellikle cıva sülfür mürekkebi veya kanla büyülerin yazıldığı kağıt şeritlerdir. Mühür olarak hizmet edebilir veya tek kullanımlık büyüler olarak kullanılabilirler.

***

**ÜÇ DİYAR:** Geleneksel olarak evren Üç Diyar'a ayrılır: Göksel Diyar, Ölümlü Diyar ve Hayalet Diyarı. Göksel Diyar, tanrıların ikamet ettiği ve hüküm sürdüğü Cennetleri ve Göksel Mahkeme'yi ifade ederken, Ölümlü Diyar insan dünyasını, Hayalet Diyarı ise ölüler alemini ifade eder.

***

**SİRKE:** Birinin sirke içtiğini veya sirke tattığını söylemek, kıskanç veya acı duygular beslediği anlamına gelir. Genellikle, ana karakterin rakip bir talibin ilgisini çekerken bir aşk ilgisinin kıskançlık duyması durumunda kullanılır.

***

**DÜĞÜN GELENEKLERİ:** Kırmızı, geleneksel Çin düğünlerinin önemli bir parçasıdır; zenginlik, mutluluk ve iyi şansın rengidir. Günümüzde bile gelin ve damat cübbeleri ile düğün süslemeleri için standart renk olmaya devam etmektedir. Tören sırasında, çiftin her biri kendi saçlarından birer tutam keser, ardından bu iki tutamı birbirine dolayarak bağlar ve bağlılıklarını sembolize eder.

***

**ÇIRPICI:** Bir gelişimcinin tuttuğu çırpıcı, bir pişirme aracı değil, Daoist bir sembol ve dövüş sanatları silahıdır. Genellikle at kılından yapılmış ve ahşap bir çubuğa bağlanmış olan bu çırpıcı, sinekleri öldürmeden uzaklaştırmak için kullanılan bir alete dayanır ve sembolik olarak gezgin Daoist keşişlerin onları dünyevi yaşama geri çekecek düşünceleri savuşturmaları için tasarlanmıştır. Wudang Daoist Keşişleri, onu bir silah olarak kullanmaya dayalı bir dövüş stili yaratmışlardır.

***

**YAO:** Uzun süreli Qi emilimi nedeniyle ruhsal bilinç kazanmış hayvanlar, bitkiler veya nesnelerdir. Özellikle yüksek seviyeli veya uzun ömürlü yao'lar insan formu alabilirler. Bu kavram, Çince yao'dan ödünç bir kelime olan Japon yokai'si ile karşılaştırılabilir. Yao'lar doğaları gereği kötü değildirler, ancak çeşitli nedenlerle insanlarla çatışmaya girerler; bunlardan biri, geliştirdikleri özlerin insan gelişimciler tarafından kendi yeteneklerini artırmak için hasat edilebilmesidir.

***

**YİN ENERJİSİ VE YANG ENERJİSİ:** Yin ve yang, Çin felsefesinde zıt/karşıt güçlerin tamamlayıcı karşılıklı bağımlılığını tanımlayan bir kavramdır. Tüm değişim ve farklılık biçimlerine uygulanabilir. Yang güneşi, erkekliği ve yaşayanları temsil ederken, yin gölgeleri, dişiliği ve ruhlar ile hayaletler dahil ölüleri temsil eder. Kurguda, yin ve yang enerjileri arasındaki dengesizlikler vücuda ciddi zararlar verebilir veya eksik oldukları enerjiyi yenilemek isteyen kötü niyetli ruhlar için itici güç görevi görebilir.

***

**ZHANMADAO:** Süvari birliklerine karşı koymak için tasarlanmış, büyük, iki elle kullanılan keskin bir silahtır.

***

**ZHONGYUAN:** Zhongyuan Jie (中元節) veya Hayalet Festivali / Aç Hayalet Festivali, Ay Takvimi'nin yedinci ayının on beşinci gününe denk gelir (bu genellikle Güneş Takvimi'nde Ağustos/Eylül aylarına denk gelir). Festival, yeraltı dünyasını kutlar ve ruhlarını yatıştırmak ve onların huzur bulmalarına yardımcı olmak için ölülere adaklar sunulur.


Yazar Olmak İster Misin

Kendi novelini yaz, binlerce okuyucuya ulaş!

Bölüm Hissi

Bölüm Tartışması

0 yorum

Henüz yorum yok. İlk tartışmayı sen başlat.