**FORMASYON:** Alan etkili büyü çemberleridir. Formasyonun etki alanına giren herkes, onunla ilişkili büyülerin etkisine maruz kalır.
**YÜKSELİŞ:** Geleneksel xianxia hikâyelerinde tanrılar doğal olarak tasavvur edilir ve ilahi doğarlar. Ölümsüzler tanrılığa ulaşamaz ancak uzun ömürlü olabilirler. Ancak "Cennet Yetkilisinin Kutsaması" adlı eserde hem tanrılar hem de ölümsüzler ölümlü doğmuş, derinlemesine Gelişim yapmış veya büyük işler başarmış ve Cennetsel Musibet'i aşarak tanrılığa erişmişlerdir. Bedenleri ölümlü formun sıkıntılarından arınır ve maddesel dünyadan uzaklaşır.
**UĞURLU BULUTLAR:** İyi şansın ve ilahiliğin bir işareti olan uğurlu bulutlar, mitolojide tanrılar ve ölümsüzler için sıkça bir ulaşım aracı olarak da görülür. Bu fikir, bulutlar ile gökyüzü/cennet arasındaki bariz ilişkiden ve ayrıca yun (云/ "bulut") ile yun (运/ "şans") kelimelerinin benzer sesinden kaynaklanır.
**EĞİLME:** Eğilmek, birçok Asya ülkesinde sosyal bir adettir. Çin kültüründe, eğilmenin derinliği ve eşlik eden el hareketleriyle birbirinden ayrılan çeşitli eğilme türleri bulunur. Daha derin bir eğilme, daha fazla saygı gösterir ve yüksek sosyal statüye sahip olanlar, düşük statüdeki kişilerden her zaman daha derin bir eğilme bekler. Secde Etmek (ilgili sözlük girdisine bakınız), en saygılı eğilme seviyesidir. "Eğilerek ayrılmak," birinin huzurundan ayrılırken eğilme pozisyonunu korumak anlamına gelir.
**BUDAOWENG:** Budaoweng (不倒翁/ "sarsak yaşlı adam"), devrildiğinde dik konumuna geri dönmesini sağlayan ağırlıklı, uzunlamasına bir bebektir.
**ÇİN TAKVİMİ:** Çin takvimi, yılları sayılar yerine Tian Gan Di Zhi (Göksel Kökler, Dünyevi Dallar) sistemini kullanarak işaretler. On göksel kök (orijinal anlamları kaybolmuş) ve on iki dünyevi dal (zodyakla ilişkilendirilir) bulunur; her biri yazılı bir karakterle temsil edilir. Her kök ve dal, ya yin ya da yang ile ve beş temel özellikten biriyle ilişkilidir: ahşap, toprak, ateş, metal ve su. Kökler ve dallar döngüsel desenlerde birleşerek her zaman biriminin belirli niteliklerle ilişkilendirildiği bir takvim oluşturur.
Bir karakterin doğum tarihi/saati (生辰八字/ "doğum tarihi/saatinin sekiz karakteri") hakkında bilgi sorduğunda istediği şey budur. Kök/dal karakterlerini ve onların elementel ilişkilerini analiz etmek, kehanet, falcılık, çöpçatanlık ve hatta ticari anlaşmalarda temel bilgi olarak kabul edilirdi.
**RENKLER:**
**BEYAZ:** Ölüm, yas, saflık. Hem merhum hem de yas tutanlar için cenazelerde kullanılır.
**SİYAH:** Cennetleri ve Dao'yu temsil eder.
**KIRMIZI:** Mutluluk, iyi şans. Düğünlerde kullanılır.
**SARI/ALTIN:** Zenginlik ve refahı temsil eder ve genellikle İmparator için ayrılmıştır.
**MAVİ/YEŞİL (TURKUAZ):** Sağlık, refah ve uyum.
**MOR:** İlahiyat ve ölümsüzlük; genellikle soylu sınıfıyla ilişkilendirilir.
**KONFÜÇYÜSÇÜLÜK:** Konfüçyüsçülük, Konfüçyüs'ün öğretilerine dayanan bir felsefedir. Çin kültürünün tüm yönleri üzerindeki etkisi ölçülemez. Konfüçyüs, yaşlılara ve aileye saygıya büyük önem vermiştir; bu kavram genel olarak xiao (孝 / "evlatlık saygısı") olarak bilinir. Aile yapısı, bir öğrencinin öğretmene veya bir ülkenin halkının yöneticisine duyduğu saygı gibi benzer davranışları teşvik etmek için başka bağlamlarda da kullanılır.
**KAN ÖKSÜRMEK/TÜKÜRMEK:** Bir karakterin hasta, yaralı veya üzgün olduğunu göstermenin bir yoludur. Tepkinin fiziksel doğasına rağmen, bu durum bir karakterin mutlaka yaralandığı anlamına gelmez; vücutları sadece çok güçlü bir duyguya tepki veriyor olabilir.
(Ayrıca bkz. Yedi Açıklık/Qiqiao.)
**GELİŞİMCİLER/GELİŞİM:** Gelişimciler, evrenin iradesini anlamaya çalışırken kişisel güç kazanmayı ve yaşam sürelerini uzatmayı hedefleyen ruhaniyet ve dövüş sanatları uygulayıcılarıdır. Gelişim, "aşamalarla" belirlenen uzun bir süreçtir. Geleneksel olarak dokuz aşama vardır, ancak bu kurguda genellikle basitleştirilir. Her aşamanın kesin tanımları ortama göre değişebilse de, bazı yaygın aşamalar aşağıda belirtilmiştir.
◇Qi Yoğunlaştırma/Qi Arıtma (凝气/练气)
◇Temel Atma (筑基)
◇Öz Oluşumu/Altın Öz (结丹/金丹)
◇Yeni Doğan Ruh (元婴)
◇İlah Dönüşümü (化神)
◇Büyük Yükseliş (大乘)
◇Cennetsel Musibet (渡劫)
**GELİŞİM KILAVUZU:** Gelişim kılavuzları ve sutralar, xianxia/wuxia romanlarında yaygın olay örgüsü araçlarıdır. Gizli veya ileri düzey bir eğitim tekniği hakkında ayrıntılı talimatlar sunar ve Gelişim seviyelerini ilerletmek isteyenler tarafından aranır.
**PARA BİRİMİ:** Çoğu hanedanlık dönemindeki para birimi sistemi, gümüş ve altın sikkelerin değiş tokuşuna dayanıyordu. Ağırlık da para birimlerinin değerini ölçmek için kullanılırdı. Örneğin, bir şeyin fiyatının "bir liang gümüş" olarak belirtilmesi gibi.
**DAOİZM:** Daoizm, "yol" olarak bilinen Dao (道) felsefesidir. Dao'yu takip etmek, evrenin doğal düzeniyle uyum içinde olmayı gerektirir; bu da kişiyi dış zararlardan güvende olan ve kasıtlı eylem olmaksızın dünyayı etkileyebilen bir "gerçek insan" yapar. Gelişim, Daoist inançlara dayanan bir kavramdır.
**İBLİSLER:** Muazzam derecede güçlü ve doğuştan doğaüstü varlıklardan oluşan bir ırk. Neredeyse her zaman kötülükle aynı saftadırlar.
**MÜRİDLER:** Gelişim tarikatı üyeleri mürid olarak bilinir. Müridler tarikat arazisinde yaşar ve beceri ile kıdem temelinde katı bir hiyerarşiye sahiptirler. Çekirdek, İç ve Dış sıralamalara ayrılırlar; Çekirdek en yüksek seviyedir. Daha yüksek rütbeli müridler daha iyi konaklama ve diğer kaynaklara sahip olurlar.
Bir tarikata veya öğrenci olarak resmen katıldığında, tarikat müridin yeni ailesi gibi olur: öğretmenler ebeveyn, akranlar ise kardeş gibidir. Bu nedenle, bir tarikatı ihanet etmek veya terk etmek, Konfüçyüsçü evlatlık saygısı değerlerinin derin bir ihlali olarak kabul edilir. Dövüş sanatları için kullanılan birçok unvan ve hitap şeklinin kökeni de budur.
**EJDERHA:** Hava durumu üzerinde güç kullanan büyük kimera canavarlarıdır. Çin ejderhaları, Batılı benzerlerinden farklı olarak genellikle iyi huyludur; kutsamalar bahşeder ve şans getirirler. Cennetler, İmparator ve yang enerjisiyle ilişkilendirilirler.
**SEKİZ TRİGRAM HARİTASI:** Bagua veya pakua olarak da bilinen sekiz trigram haritası, beş element de dahil olmak üzere gerçekliğin temellerini temsil eden sekiz sembol içeren bir Daoist diyagramdır. Genellikle merkezinde zıt güçler arasındaki mükemmel dengeyi temsil eden bir yin ve yang sembolü bulunur.
**GİRİŞ BEYİTLERİ:** Bir binanın kapısının dışına asılan yazılı şiir dizeleridir. Kapının yanlarındaki iki şiir dizesi, kuruluşun anlamını/temasını ifade eder veya iyi şans dileğidir. Üstteki yatay dize ise beyitleri özetler veya onların konusudur.
**YÜZ:** Mianzi (面子), genellikle "yüz" olarak çevrilen, Çin toplumunda önemli bir kavramdır. Bir kişinin itibarı için bir metafor olup, daha ileri tanımlayıcı metaforlara genişletilebilir. Örneğin, "yüzü olmak" iyi bir itibara sahip olmayı, "yüz kaybetmek" ise itibarının zedelenmesini ifade eder. Öte yandan, "yüz vermek" başkasının itibarını iyileştirmeye yardımcı olmak için ona saygı göstermek anlamına gelirken, "yüz istememek" bir kişinin o kadar kötü/utanmazca davrandığını ve itibarını hiç umursamadığını ima eder. "İnce yüzlü" olmak, kolayca utanan veya algılanan küçümsemelere karşı kırılgan olan birini ifade eder. Tersine, "kalın yüzlü" olmak, kolayca utanmayan ve hakaretlere karşı bağışık olan birini ifade eder.
**FENG SHUI:** Kelimenin tam anlamıyla rüzgar-su anlamına gelir. Doğal çevrenin ve insan yapımı yapıların düzenlenmesinde qi'nin akışını yönettiğine inanılan doğal yasalara atıfta bulunur. Olumlu feng shui ve iyi qi akışı, günlük yaşama ve Gelişim uygulamasına çeşitli faydalı etkiler sağlarken, olumsuz feng shui ve kötü qi akışı için bunun tam tersi geçerlidir.
**BEŞ ELEMENT:** Wuxing (五行 / "Beş Faz") olarak da bilinir. Batı'nın element büyüsü kavramlarından ziyade, Çin fazları daha çok şeyler arasındaki etkileşimleri ve ilişkileri tanımlamak için kullanılır. Fazlar hem birbirini doğurabilir hem de yenebilir.
◇Ahşap (木/ mu)
◇Ateş (火/ huo)
◇Toprak (土/ tu)
◇Metal (金/ jin)
◇Su (水/ shui)
**ÇİÇEKLER:**
**LOTUS:** Budizm ile ilişkilidir. Büyüdüğü çamurlu sulardan lekesiz yükselir ve böylece kalbin ve zihnin nihai saflığını sembolize eder.
**ÇAM (AĞACI):** Ebedi duygu / sonsuz sevginin bir sembolüdür.
**ERİK (ÇİÇEK AÇAN AĞAÇ):** Kışın derinliklerinde çiçek açtığı için dayanıklılığın bir sembolüdür. Erik çiçeği aynı zamanda ideal Konfüçyüsçü beyefendinin dört çiçeğinden biridir.
**SÖĞÜT (AĞACI):** Kalıcı sevgi ve dostluğun bir sembolüdür. Aynı zamanda vedanın bir sembolüdür ve "birini kalmaya teşvik etmek" anlamına gelebilir. "Söğütlerin altında buluşmak" bir randevuyu çağrıştırabilir.
**CENAZELER:** Daoist veya Budist cenazeleri genellikle kırk dokuz gün sürer. Ölenlerin ruhlarının ölümlerinden sonraki altıncı gecede evlerine döndüğüne dair yaygın bir inanış vardır. Ruh geri döndüğünde ne yapılacağına dair bölgeye göre farklı ritüeller olsa da, genellikle hepsi ruhu kaybolmadan aile evine güvenli bir şekilde geri yönlendirmeyi amaçlar; bu ritüeller genellikle "Yedinci Gün Ruhu Çağırma" şemsiye terimiyle anılır.
Cenaze töreni sırasında, yas tutanlar merhuma yiyecek, tütsü ve joss kağıdı sunabilirler. Eğer ölen ataların kendilerine sunu yapacak baba soyundan gelen torunları yoksa, ahirette aç kalabilir ve aç hayaletlere dönüşebilirler. Bütün bir aileyi yok etmek, sadece yaşayanlar için değil, daha fazlası için bir cezadır.
Cenazeden sonra tabut çivilenir ve bedeni kötü ruhlardan korumak için kağıt tılsımlarla mühürlenir. Merhum, nihai istirahatgahına bir alayla taşınır, genellikle kötü ruhları korkutmak için yüksek sesli müzik eşliğinde. Mezarlıklar genellikle yamaçlardadır; bir mezar ne kadar yüksekte bulunursa, feng shui'si o kadar iyi olur. Geleneksel yas rengi beyazdır.
RUH: Ruhlar (鬼), ölmüş duyarlı varlıkların huzursuz ruhlarıdır. Yin enerjisi yayar ve yang enerjisine açlık duyarlar. Çeşitli türleri vardır: kötü niyetli veya yardımsever olabilirler, eski kişiliklerini koruyabilir ya da tamamen zihinsiz olabilirler ve belirli bir amaca ulaşmak için yaşayan dünyayla aktif olarak etkileşime geçmeye çalışabilir ya da eski yaşamlarının birer gölgesinden ibaret kalabilirler.
Su ruhları, ruhların dikkat çekici bir alt türüdür. Boğulmuş insanlardır; öldükleri yerleri periliye dönerler ve şüphelenmeyen kurbanları su altına çekerek bedenlerini ele geçirmeye, kimliklerini çalmaya ve yaşayanlar dünyasında onların yerini almaya çalışırlar. Kurban da bir su ruhuna dönüşür ve yeni kurbanlar avlayarak bu süreci tekrarlar. Bu sürece 替身/tishen (kelimenin tam anlamıyla “yer değiştirme”) denir. Cennet Yetkilisinin Kutsaması'nda, su ruhlarının davranışları ile Gemi Batıran Kara Su'nun doğuşu ve eylemleri arasında belirgin bir hikâye paralelliği bulunur.
GUQIN: Yedi telli bir zitherdir, parmaklarla telleri çekilerek çalınır. Bazen qin olarak da adlandırılır. Oldukça büyüktür ve çalınırken düz bir yüzeye veya kucağa yerleştirilmek üzere tasarlanmıştır.
GU BÜYÜSÜ: Gu (蛊/ “zehir”) kavramı, wuxia ve xianxia hikâyelerinde yaygındır. Daha gerçekçi kurgularda, zehirli böceklerden ve yaratıklardan elde edilen zehirlerin hazırlanmasına atıfta bulunabilir. Yılanlar, kurbağalar ve böcekler gibi canlılar genellikle gu fikriyle ilişkilendirilir, ancak canavarlar, iblisler ve ruhlar için de geçerli olabilir. Gu zehrinin etkileri büyüleme ve manipülasyondur. “Gu tarafından etkilenmek” ifadesi, modern Çince sözlüğünde “aklını kaybetmek/yoldan çıkmak” anlamına gelen yaygın bir deyim haline gelmiştir.
EL HAREKETLERİ: Baoquan (抱拳/ “yumruk tutma”), kapalı sağ yumruğun açık sol avuç içine yerleştirildiği bir dövüş sanatları selamıdır. Gongshou (拱手/ “kemer el”), dövüş sanatçılarına özgü olmayan, daha genel bir selamdır; burada açık sol avuç, kapalı sağ yumruğun üzerine örtülür. Bu selamların her ikisinin de yönü kadınlar için tersine çevrilir. Cenazelerde, her iki selamda da kapalı el değişir; erkekler sol yumruklarını, kadınlar ise sağ yumruklarını kullanır.
EL MÜHÜRLERİ: Gelişimcilerin büyü yapmak veya meditasyon yaparken kullandığı çeşitli el ve parmak hareketlerini ifade eder. Bir gelişimci, bir el mührüyle kılıcını uzaktan kontrol edebilir.
CENNETSEL MAĞARALAR VE KUTSANMIŞ TOPRAKLAR: Daoizm'deki kutsal alanlar koleksiyonunu ifade eder. On büyük mağara, otuz altı küçük mağara ve yetmiş iki kutsanmış toprak olduğu söylenir. Mükemmel feng shui'ye sahip yerlerdir ve bu nedenle yaşamla dolup taşar, ruhsal enerji/qi açısından zengindirler. Bu alanlar, ölümsüzlüğe veya cennetsel yükselişe ulaşmak isteyen gelişimciler için ideal eğitim noktalarıdır.
CENNETSEL DİYAR: Aydınlanmış varlıkların imparatorluk sarayıdır. Bazıları idari görevler üstlenirken, diğerleri aşk, evlilik, bir toprak parçası gibi göksel ve ölümlü diyarın belirli bir yönünü gözetir ve korur. Ayrıca dünyayı dolaşan ve yol boyunca ölümlülere yardım eden veya dağların derinliklerinde münzevi olan kaygısız ölümsüzler de vardır.
CENNETSEL MUSİBET: Bir Daoist gelişimci cennetlere yükselmeden önce, Cennetsel Musibet olarak bilinen bir sınavdan geçmek zorundadır. Cennetlerin daha geleneksel dokuz seviyeli bir yapıyla tasvir edildiği hikâyelerde, tanrıların kendileri bile seviye atlamak istiyorlarsa musibetlere katlanmak ve onları aşmak zorundadır. Bu sınavların doğası değişmekle birlikte, en yaygın versiyonu güçlü bir fırtınada yol almayı içerir. Başarısız olmak, ulaşılan ilahi aşamayı ve gelişimi kaybetmek anlamına gelir.
HUALIAN: Hua Cheng ve Xie Lian arasındaki ilişkinin kısaltılmış adıdır.
ÖLÜMSÜZLER VE ÖLÜMSÜZLÜK: Ölümsüzler, gelişim yoluyla ölümlülüğü aşmış varlıklardır. Uzun ömürlere sahiptirler, hastalığa ve yaşlanmaya karşı bağışıktırlar ve çeşitli büyülü güçlere sahiptirler. Bir ölümsüz, Cennetsel Musibet'i geçerse tanrılığa yükselebilir. Ölümsüzlerin tam ömrü hikâyeden hikâyeye değişir ve bazılarında sadece üç dört yüz yıl yaşarlar.
ÖLÜMSÜZ BAĞLAYAN HALATLAR: Bir ölümsüzün veya tanrının gücüne dayanacak şekilde büyülü hale getirilmiş halatlar, ağlar ve diğer kısıtlayıcılardır. Sadece yüksek güçlü ruhsal eşyalar veya silahlarla kesilebilirler ve genellikle tuzağa düşürdükleri kişilerin yeteneklerini sınırlar.
TÜTSÜ SÜRESİ: Antik Çin'de zamanı ölçmenin yaygın bir yoludur; tek bir tütsü çubuğunun yanmasının ne kadar sürdüğünü ifade eder. Standartlaştırılmış tütsü çubukları, yarım saat, bir saat, bir gün gibi belirli zaman ölçümleri için üretilmiş ve kalibre edilmiştir. Bunlar tüm sosyal sınıflardan insanlar için mevcuttu.
Cennet Yetkilisinin Kutsaması'nda bahsedilen tütsü çubukları, bir tapınakta dua ederken sunulan küçük çubuklardır, bu nedenle “bir tütsü süresi” yaklaşık otuz dakikadır.
İNEDİA: Bir ölümsüzün, Daoist orucuna dayalı daha saf enerji formlarıyla beslenerek ölümlü yiyecek veya uyku olmadan hayatta kalmasını sağlayan yaygın bir yetenektir. Kurguya bağlı olarak, inedia'ya ulaşmış ölümsüzler ölümlü yiyeceklere tahammül edemeyebilir veya istediklerinde yemek yemeyi seçebilirler.
YEŞİM: Yeşim, Çin'de kültürel ve ruhsal açıdan önemli bir mineraldir. Dayanıklılığı, güzelliği ve hem dekoratif hem de işlevsel parçalar yapmak için kolayca kullanılabilmesi, onu antik çağlardan beri geniş çapta sevilir kılmıştır. Bu kelime Batılıların yeşil yeşimi (jadeit minerali) düşünmesine neden olabilir, ancak Çince metinler genellikle beyaz yeşimi (nefrit minerali) kasteder. Bir kişinin teni “yeşim rengi” olarak tanımlandığında atıfta bulunulan renk budur. Yeşimin diğer renkleri genellikle metinde belirtilir.
YEŞİM İMPARATOR: Daoist kozmolojisinde, Yeşim İmparator (玉皇大帝) cennetin imparatoru, cennetsel sarayın başı ve cennetsel diyardaki en yüksek rütbeli tanrılardan biridir; sadece üç primordial yayılımdan daha düşüktür. Biri “Aman Tanrım/Rabbim” veya “Aman Allahım” dediğinde, genellikle Yeşim İmparator'a atıfta bulunur. Cennet Yetkilisinin Kutsaması'nda, Jun Wu'nun rolü Yeşim İmparator'unkini yerine geçer.
JOSS KAĞIDI: Hayalet kağıdı olarak da anılan joss kağıdı, ölenlere adak sunmak için kullanılan bir kağıt işçiliği biçimidir. Kağıt çeşitli şekillerde katlanabilir ve bir adak olarak yakılır, bu da ölen kişinin kağıdın temsil ettiği hediyeyi ölüler diyarında kullanmasına olanak tanır. Yaygın hediyeler arasında kağıt para, evler, giysiler, tuvalet malzemeleri ve ölen kişinin hizmetkârları olarak hareket edecek bebekler bulunur.
SECDE ETMEK: Secde etmek (叩头/ “baş vurmak”), birinin diz çöküp alnı yere değecek kadar eğildiği bir secde eylemidir. Derin saygı ve hürmet göstergesidir; aynı zamanda yalvarmak, rica etmek veya samimiyet göstermek için de kullanılabilir.
MERİDYENLER: Qi'nin vücutta, büyülü bir kan dolaşımı gibi seyahat ettiği yollardır. Qi dolaşımını yönlendirmeye, manipüle etmeye veya durdurmaya odaklanan tıbbi ve dövüş teknikleri, vücuttaki akupunktur noktaları olarak bilinen belirli meridyenleri hedeflemeye odaklanır. Qi'yi manipüle edebilen veya bloke edebilen teknikler, qi blokajı kaldırılana kadar bir gelişimcinin büyülü teknikleri kullanmasını engeller.
SONBAHAR ORTASI FESTİVALİ: Zhongqiu Jie (中秋節) veya Sonbahar Ortası Festivali, Ay Takvimi'nin sekizinci ayının on beşinci gününe denk gelir. Genellikle Batı Takvimi'ne göre Eylül-Ekim aylarına rastlar. Bu festival, hem ailevi hem de diğer buluşmalarla yakından ilişkilidir. Ay kekleri – paylaşılmak üzere yapıldıkları için buluşma kekleri olarak da bilinir – bu festivalle ilişkilendirilen popüler bir yiyecektir. Shangyuan Festivali'ne benzer şekilde, Sonbahar Ortası Festivali de cennetlere tapınmak için fener yakmayı içerir. Aynı zamanda genellikle flört ve çöpçatanlıkla da ilişkilendirilir.
Sayılar
İKİ: İki (二/ “er”), iyi bir sayı olarak kabul edilir ve “iyi şeyler çift gelir” şeklindeki yaygın deyimde atıfta bulunulur. Ek etki için karakterleri çiftler halinde tekrarlamak yaygın bir uygulamadır.
ÜÇ: Üç (三/ “san”), sheng (生/ “yaşam”) ve aynı zamanda san (散/ “ayrılık”) gibi ses çıkarır.
DÖRT: Dört (四/ “si”), si (死/ “ölüm”) gibi ses çıkarır. Çok uğursuz bir sayıdır.
YEDİ: Yedi (七/ “qi”), qi (齊/ “birlikte”) gibi ses çıkarır, bu da onu aşkla ilgili şeyler için iyi bir sayı yapar. Ancak, aynı zamanda qi (欺/ “aldatma”) gibi de ses çıkarır.
SEKİZ: Sekiz (八/ “ba”), fa (發/ “refah”) gibi ses çıkarır, bu da onu çok şanslı bir sayı olarak kabul ettirir.
DOKUZ: Dokuz (九/ “jiu”), İmparator ve Cennet ile ilgili konularla ilişkilendirilir ve bu nedenle uğurlu bir sayı olarak kabul edilir.
MXTX'in eserleri, aşk ilgileri etrafında ince sayısal temalar barındırır. İkinci kitabı Şeytani Gelişimin Büyük Üstadı'nda, Lan Wangji'ye Wei Wuxian tarafından sık sık Lan-er-gege (“ikinci abi Lan”) lakabı takılır. Üçüncü kitabı Cennet Yetkilisinin Kutsaması'nda, Hua Cheng ailesinin üçüncü oğludur ve Xie Lian ona ne diyeceğini sorduğunda San Lang (“üçüncü genç”) adını verir.
ANKA KUŞU: Fenghuang (凤凰/ “anka kuşu”), sadece barış zamanlarında ortaya çıktığı ve bir hükümdar yozlaştığında kaçtığı söylenen efsanevi, melez bir kuştur. Dişilik, İmparatoriçe ve mutlu evliliklerle yakından ilişkilidirler.
HAPLAR VE İKSİRLER: Yaraları iyileştirebilen, gelişimi artırabilen, ömrü uzatabilen vb. büyülü ilaçlardır. Çin kültüründe, bu tür şeyler genellikle hap formunda sunulur. Bu haplar özel fırınlarda üretilir.
VEBALAR VE HASTALIK: Antik Çin'de, vebalar ve pandemiler iblislerin veya diğer kötü yaratıkların işi olarak kabul edilir ve insanlığın kötü eylemleri için cennetlerden gelen karmik bir ceza olduğu düşünülürdü. Tanrıların doğru ve masum olanları hastalığa yakalanmaktan koruyacağına inanılırdı ve toplu tövbe, bir vebayı kalıcı olarak “iyileştirmenin” veya kovmanın tek yoluydu. Tanrılar verilen cezanın yeterli olduğuna karar verdiklerinde, inerler ve vebaya neden olan iblisleri kovarlardı.
Bu bakış açısı, İnsan Yüzü Hastalığı'nın kurgu içinde Xianle Krallığı'nın ahlakına ve Xie Lian'a hem bir lider hem de bir tanrı olarak karşı bir leke olarak görülmesinin nedenidir – vebanın sadece Xianle'yi etkilemesi, cennetleri kızdırdıklarının “kanıtı”dır ve Xie Lian'ın kendi gücüyle onu iyileştirememesi, cennetin kutsamasına sahip olmadığının ve gerçek bir tanrı olmadığının “kanıtı”dır.
**İlksel Ruh:** Bir varlığın fiziksel sınırlarının ötesindeki özüdür. Beden yok olur, ruh karma çarkına girer; ancak kişiyi benzersiz kılan ruh ebedidir.
**Dini İkonografi ve Mağaralar:** Mağara ağlarında dini tasvirlere rastlamak hiç de nadir değildir; zira mağaralar, Daoist veya Budist inançlara mensup kişiler için uzun zamandır inzivada meditasyon yapılan yerler olmuştur. Bezeklik Bin Buda Mağaraları ve Tianlongshan Mağaraları, yüzlerce dini duvar resmi ve binden fazla ilahi heykel barındıran bu uygulamanın çarpıcı örnekleridir.
**Adım Tahtırevanı (步輦):** Tekerleksiz bir taşıt türüdür. Tahtırevanlar ve sedan sandalyeler de insan gücüyle taşınan aynı kategoriye girer; ancak onların genellikle kapalı kabinleri bulunur. Adım tahtırevanı ise üzerinde bir koltuk veya taht bulunan, genellikle mahremiyet için asılı ipek perdelerle donatılmış, üstü açık bir platformdur. Bu tür taşıtlar genellikle yüksek statüdeki kişilere mahsustur.
**Qi (气):** Tüm canlılardaki enerjidir. Hem doğru Qi hem de kötü veya zehirli Qi bulunur. Gelişimciler, doğal dünyadan Qi'yi özümseyerek ve kendi içlerinde arıtarak gelişim temellerini güçlendirmeye çabalarlar. Gelişim temeli, bir gelişimcinin sahip olduğu veya edinebileceği Qi miktarını ifade eder. Xianxia türünde, mağaralar, dağlar veya yemyeşil doğaya sahip diğer gözlerden uzak yerler genellikle Qi bakımından zengindir; buralarda pratik yapmak, gelişimcinin gelişiminde hızla ilerlemesini sağlayabilir. Gelişimciler ve diğer Qi manipülatörleri, yaşam güçlerini çeşitli yollarla kullanabilirler; nesnelere Qi aşılayarak onları ölümcül silahlara dönüştürebilir veya güçlü hasar vermek amacıyla enerji patlamaları gönderebilirler. Gelişimciler aynı zamanda duyularını normal insan seviyelerinin ötesine taşırlar. Örneğin, çevrelerindeki bir bölgedeki her şeyin tam farkındalığını elde etmek veya olası tehlikeleri sezmek için ruhsal duyularını yayabilirler.
**Qi Dolaşımı:** Vücuttaki Qi'nin metabolik döngüsüdür; Qi, dantian'dan meridyenlere akıp geri döner. Bu döngü Qi'yi arıtır ve saflaştırır; iyi bir dolaşım, gelişim için hayati öneme sahiptir. Xianxia'da, Qi fiziksel temas yoluyla bir kişiden diğerine aktarılabilir ve eğer aktaran kişi bu sanatta eğitimliyse, yaralı birini iyileştirebilir.
**Qiankun:** "Evren" olarak çevrilebilir. Qiankun keseleri (乾坤袋) veya Qiankun kolları (乾坤袖), iç hacimleri dışlarından daha büyük olan ve bir kişinin normalde taşıyamayacağı yükleri kolayca taşımak için kullanılan kaplardır. Qiankun eşyaları, fantastik kurgularda sıkça rastlanan ögelerdir.
**Kaderin Kırmızı İpi:** Birçok Doğu Asya kültüründe, kaderlerinde sevgili olmak yazılı iki kişiyi görünmez kırmızı bir ipin birbirine bağladığı efsanesine gönderme yapar. Bu ip, her sevgilinin parmağına (genellikle orta veya serçe parmağına) bağlıdır.
**Tarikat:** Bir gelişim tarikatı, belirli bir gelişim veya dövüş sanatları yöntemini uygulamaya adanmış bireylerin bir araya geldiği bir organizasyondur. Bir tarikatın kendine özgü bir tarzı olabilir. Tarikatlar, kıdemli üyeler tarafından desteklenen tek bir lider tarafından yönetilir. Üyelerin kan bağıyla akraba olması şart değildir.
**Yedi Açıklık / Qiqiao (七窍):** Yüzdeki yedi açıklıktır: iki göz, iki burun deliği, ağız ve iki kulak. Hayati organların temel Qi'sinin bu yedi açıklığa bağlandığı söylenir; hayati organlardaki rahatsızlıklar buralarda semptomlara yol açabilir. Hasta veya ciddi şekilde yaralanmış kişilerin "yedi açıklığından kan geldiği" ifade edilebilir.
**Shangyuan:** Shangyuan Jie (上元節), yani Fener Festivali, Ay Takvimi'ne göre Yeni Yıl'ın on beşinci ve son gününü (genellikle Güneş Takvimi'ne göre Şubat ayına denk gelir) simgeler. Bu gün, fenerler asılarak, bilmeceler çözülerek ve Ejderha Dansları sergilenerek göksel cennetlere ibadet ve kutlama yapılır. Yuanxiao ve tangyuan olarak bilinen yapışkan pirinç topu tatlıları bu festivalin en önemli lezzetlerindendir; hatta festivalin alternatif adı Yuanxiao Jie (元宵節) olarak da geçer.
**Tapınaklar:** Tapınaklar, bireylerin bir tanrıya, ruha veya ataya dua edebileceği ya da adak sunabileceği kutsal alanlardır. İçlerinde, bir heykel, tablo, duvar resmi, yadigar veya atalar tapınağı söz konusu olduğunda bir anıt tablet gibi odaklanılacak bir ibadet nesnesi bulunur. Bu terim aynı zamanda yol kenarındaki küçük tapınakları veya ölmüş aile üyeleri ya da sevdikler için bir şömine rafında tutulan kişisel tapınakları da kapsar. Tütsü, yiyecek ve para gibi adaklar, saygı göstergesi olarak tapınaklarda bırakılabilir.
**Ruh Bayrağı:** Ruhları yönlendirmek amacıyla kullanılan bir bayrak veya sancaktır. Bir yeri işaretlemek için bir binadan veya ağaçtan asılabileceği gibi, bir asa üzerinde de taşınabilir.
**Devlet Hocası:** Devlet hocaları veya guoshi, önemli dini görevleri de bulunan yüksek rütbeli hükümet yetkilileridir. İmparatorun emrinde dini devlet başkanları olarak görev yapar, imparatorun ve doğrudan varislerinin eğitmenleri, din görevlileri ve sırdaşları rolünü üstlenirler.
**Kılıçlar:** Bir gelişimcinin kılıcı, gelişim pratiğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Çoğu zaman kılıçlar, sahiplerine ruhsal olarak bağlıdır; ustaları veya bir aile üyesi tarafından bahşedilmiş ya da bir ritüel aracılığıyla edinilmiş olabilirler. Kurguda, gelişimciler kılıçlarının düz yüzeyinde durarak ve havada uçarak onları ulaşım aracı olarak kullanabilirler. Yetenekli gelişimciler, kılıçlarını ellerine çağırabilir, kılıca kendi başına savaşmasını emredebilir veya bıçağın kenarından enerji saldırıları salabilirler.
**Kılıç Parıltısı:** Jianguang (剑光/ "kılıç ışığı"), bir kılıcın kenarından salınan bir enerji saldırısıdır.
**Yeminli Kardeşler/Kız Kardeşler/Aileler:** Çin'de yeminli kardeşlik, kan bağı olmayan iki veya daha fazla birey arasında yapılan bağlayıcı bir toplumsal anlaşmayı ifade eder. Böyle bir anlaşma sosyal, siyasi ve/veya kişisel nedenlerle yapılabilir. En çok erkekler arasında yaygın olsa da, kadınlar arasında veya farklı cinsiyetler arasında da rastlanılan bir durumdu. Bu anlaşmaya katılanlar, birbirlerinin aile üyelerini kendi aileleri gibi görür ve geniş bir ailenin sağlayacağı şekilde onlara destek olurlar: karşılıklı yardım ve dayanışma, siyasi ittifaklarda destek gibi. Yeminli kardeşler birbirlerine "kardeş" diye hitap etseler de, bu durum kan bağı olan kardeşlik veya evlat edinme gibi ailevi ilişkilerle karıştırılmamalıdır. Çin medyasında, özellikle danmei türünde, sansüre uğrayabilecek romantik ilişkileri ima etmek amacıyla da kullanılır.
**Tılsımlar:** Üzerine büyüler yazılmış kağıt şeritleridir; genellikle çin mürekkebi veya kanla yazılırlar. Mühür görevi görebilecekleri gibi, tek kullanımlık büyüler olarak da kullanılabilirler.
**Üç Alem:** Geleneksel olarak evren üç aleme ayrılır: Cennet Alemi, Fani Alem ve Hayalet Alemi. Cennet Alemi, tanrıların ikamet edip hüküm sürdüğü Cennetleri ve Göksel Mahkemeyi; Fani Alem, insan dünyasını; Hayalet Alemi ise ölülerin diyarını ifade eder.
**Sirke:** Birinin "sirke içtiğini" veya "sirke tattığını" söylemek, o kişinin kıskanç veya buruk duygular içinde olduğunu ifade eder. Genellikle, ana karakterin rakip bir talipten ilgi gördüğünü izlerken kıskançlık duyan bir aşk ilgisi için kullanılır.
**Düğün Gelenekleri:** Kırmızı, refahın, mutluluğun ve iyi şansın rengi olması sebebiyle geleneksel Çin düğünlerinin önemli bir parçasıdır. Günümüzde dahi gelin ve damat cüppeleri ile düğün süslemeleri için standart renk olmaya devam eder. Tören sırasında, çiftler kendi saçlarından birer tutam keser, ardından bu iki tutamı birbirine dolayarak ve bağlayarak bağlılıklarını sembolize ederler.
**Fırça:** Bir gelişimcinin taşıdığı fırça, bir mutfak aleti değil, bir Daoist sembolü ve dövüş sanatları silahıdır. Genellikle ahşap bir sapa bağlı at kılından yapılır; sinekleri öldürmeden uzaklaştırmak için kullanılan bir aletten esinlenilmiştir ve sembolik olarak gezgin Daoist keşişlerin onları dünyevi hayata geri çekecek düşünceleri savuşturmaları için tasarlanmıştır. Wudang Daoist Keşişleri, onu bir silah olarak kullanmaya dayalı bir dövüş stili geliştirmişlerdir.
**Yao:** Uzun süreli Qi özümsemesi sayesinde ruhsal bilinç kazanan hayvanlar, bitkiler veya nesnelerdir. Özellikle yüksek seviyeli veya uzun ömürlü yao'lar, insan formu alabilirler. Bu kavram, Çince yao'dan ödünç bir kelime olan Japon yokai'sine benzerlik gösterir. Yao'lar doğaları gereği kötü değildirler; ancak çeşitli nedenlerle insanlarla sıkça çatışmaya girerler. Bu nedenlerden biri, geliştirdikleri özlerin, insan gelişimciler tarafından kendi yeteneklerini artırmak amacıyla toplanabilmesidir.
**Yin Enerjisi ve Yang Enerjisi:** Yin ve yang, Çin felsefesinde zıt ve karşıt güçlerin birbirini tamamlayan karşılıklı bağımlılığını tanımlayan bir kavramdır. Tüm değişim ve farklılık biçimlerine uygulanabilir. Yang; güneşi, erkekliği ve yaşayanları temsil ederken, yin; gölgeleri, kadınlığı ve ruhlar ile hayaletler dâhil olmak üzere ölüleri temsil eder. Kurguda, yin ve yang enerjileri arasındaki dengesizlikler vücuda ciddi zararlar verebilir veya eksik oldukları enerjiyi tamamlamak isteyen kötü niyetli ruhlar için itici bir güç görevi görebilir.
**Zhanmadao:** Süvari birliklerine karşı koymak amacıyla tasarlanmış, büyük, iki elle kullanılan bıçaklı bir silahtır.
**Zhongyuan:** Zhongyuan Jie (中元節), yani Hayalet Festivali veya Aç Hayalet Festivali, Ay Takvimi'nin yedinci ayının on beşinci gününe (genellikle Güneş Takvimi'ne göre Ağustos/Eylül aylarına denk gelir) denk düşer. Bu festivalde yeraltı dünyası kutlanır; ölülerin ruhlarını yatıştırmak ve onların huzur bulmasına yardımcı olmak amacıyla adaklar sunulur.
Bölüm Tartışması
0 yorumHenüz yorum yok. İlk tartışmayı sen başlat.